Je mag alles zeggen in Nederland

Zo langzamerhand glijden we af naar een land, dat inderdaad kan worden gekwalificeerd als een bananenrepubliek. Kijk, Wilders mag hier alles zeggen, want we hebben "vrijheid van meningsuiting". Maar wee degene, die hem op hetzelfde platform van grofheid beantwoordt. Hij mag bijvoorbeeld zeggen, dat Pechtold "een vriendje van Mohammed B. is". Of in het rond lullen over de "linkse kerk", wat immers ook die superintelligente geschiedenisleraar Sorensen altijd doet. Of de hoofdredacteur van de Telegraaf, die zo blij is met de acceptatie van WNL (Wakker Nederland), waar we zonder enige twijfel ook Kay v.d. Linde op het tapijt zullen zien verschijnen. Maar als een uiterst sympathieke cabaretier als Herman van Veen het in z'n hoofd haalt de PVV te waarschuwen voor een structuur zoals de NSB, zijn de rapen echt gaar. Dan wordt Herman van Veen bedreigd door de aanhang van Wilders. Op z'n minst door een deel van de aanhang van Wilders, ongeveer dezelfde types als die destijds meeliepen bij de uitvaart van Fortuyn. En nu kan onze "blonde held" uit Venlo zich daar wel dapper van distantieren, maar hij mag zich best eens beter realiseren welke geest hij uit de fles gehaald heeft zo langzamerhand! Ik begin een eng gevoel te krijgen bij de ontwikkelingen van dit land, waarin bij de gratie van "het vrije woord" zo ongeveer alles gezegd mag worden wat vroeger als "onbehoorlijk" werd beschouwd. En dat "alles mogen zeggen" leidt dus niet tot de oplossing van problemen, maar alleen maar tot grotere felheid, diepere grofheid en niet tot samenwerking, tot wederzijds respect. Politici vallen over elkaar heen om het vooral "op de buhne" goed te doen, het worden allemaal Berlusconi's in spe, ze doen hun best nog grover te zijn dan de opponent, ze doen hun best om op z'n minst in beeld te komen met een nieuwe one-liner, met een nieuwe "vrije" mening. Ik vind ons land afglijden naar een bananenrepubliek. Probleem daarbij is, dat we niet de partijleider hebben van niveau, niet een politicus, die ons bindt, die ons naar elkaar praat, die ons duidelijk maakt, dat we het in dit land vooral samen zullen moeten oplossen, in plaats van ons best doen de ander van het speelveld te spelen of te schoppen. Want zo ervaar ik de politieke discussie van dit moment: we proberen elkaar alleen maar af te troeven in hardheid. En de discussieprogramma's tuinen daar met open ogen in. Want zodra een politicus weer iets grofs geroepen heeft, verschijnt hij achtereenvolgens in DWDD, Nova, P&W, RTL-4 Nieuws of op z'n minst op de voorpagina van de Telegraaf. Het medium, dat trouwens het "stemmingmaken" tot kunst verheven heeft! Want natuurlijk werden de opmerkingen/bedenkingen van Herman van Veen niet op de juiste wijze weergegeven. Er werd niet geschreven, dat van Veen de PVV waarschuwde een echte partij te worden in plaats van een beweging, waarbij hij de NSB als vooebeeld gebruikte. Nee, de Telegraaf kopte meteen breed op de voorpagina: Van Veen vergelijkt PVV met de NSB. En helaas: de PVV achterban leest alleen de koppen van de Telegraaf, probeert niet de nuance te zoeken. En dat weet de Telegraaf heel goed! We worden als we niet oppassen een echte bananenrepubliek, waar niet meer de echte politieke- en maatschappelijke discussie gevoerd wordt, maar het geschreeuw gaat overheersen! We worden een volk (als we niet echt oppassen), dat blind achter krantenkoppen aanholt en meteen gaat reageren op internet. Liefst zo grof mogelijk. Niet zeggen: meneer van Veen, was die vergelijking nu wel zo verstandig (overigens uitte Herman van Veen de waarschuwing natuurlijk niet toevallig bij de herdenking van de val van de Muur!)? Nee, we zeggen meteen, dat "z'n ballen eraf moeten en dat-ie door een vriendje van Mohammed B. om zeep geholpen dient te worden". Wel eens gelezen, die reacties van lezers op internet? Niet doen, je wordt er onpasselijk van en je krijgt de aanvechting te denken, dat we als volk volkomen achterlijk aan het worden zijn. Ik word er heel erg triest van? Wanneer staat er eens een inspirerend leider hier op? Geen type Berlusconi, geen type Sarkozy aub. Misschien kan Sinterklaas ons nog redden van de ondergang?

Dirk: heel apart

"Heel apart" was het optreden van suikeroom Dirk Scheringa bij Pauw & Witteman, de dag nadat de rechter het faillissement had uitgesproken. Zijn antwoorden stonden bol van de dubbelzinnigheden en verdachtmakingen. Veelal gelardeerd met zijn standaard woorden "heel apart". Heel apart was het feit, dat Balkenende hem maar steeds niet terugbelde. Heel apart was het feit, dat de Amerikanen, die toch helemaal over waren komen vliegen uit de VS (of was het een door Dirk ingehuurd toneelgezelschap?), meteen vertrokken na een gesprek met de curator. Heel apart was ook het feit, dat Wouter Bos die 100 miljoen euro niet "even" wilde fourneren. Het was, nogmaals, allemaal "heel apart".
Geen tipje van de sluier lichte hij op. Dirk suggereerde slechts. Hij zelf? Hij bezat niets meer! De zielepoot....Kortom: het interview moest vooral duidelijk maken, dat hij, Scheringa, overal goede bedoelingen mee had gehad, dat hij eigenlijk de "Calimero" van het weekend was en dat anderen de schuld hadden: Bos, Wellink, die andere banken, Lakeman etc etc. Hij had wel spijt van de gemaakte fouten ja, daar was DSB toch ook aan begonnen om aan mensen te compenseren. Begonnen? Steeds werd het conflict weer vooruit geschoven. Tot het moment waarop ingegrepen werd! Dat jarenlang geprofiteerd werd van klanten-domheid en naiviteit, daarover repte Dirk niet. Dat hij zijn bedrijven inmiddels had verweven tot een conglomeraat van van eolkaar afhankelijke BV's, die elkaar over en weer geld leenden, daarover repte hij niet. Over het ontslag van Frank de Grave repte hij niet. "Daarover treed ik niet in de openbaarheid", reageerde hij deftig als hoogst fatsoenlijke onderbreking van een reeks aan suggestieve verdachtmakingen.
Wat mij het meest stoort zijn al die krokodillentranen. Van medewerkers, van inwoners van Wognum. Het is natuurlijk hardstikke beroerd voor al die medewerkers, die niet alleen hun baan, maar ook de korting op hun hypotheken kwijt zijn. Hetgeen leidt tot uiterst bedenkelijke muurgeschriften in het DSB-museum. Het is allemaal de schuld van Bos, van Wellink, van ABN AMRO, van de andere banken.
Maar ja, dat past in een cultuur in Nederland, waarin we collectief de neiging hebben om bij tegenslagen, bij tegenvallers, altijd de schuld bij anderen te leggen. Ik ga de voorbeelden niet noemen, iedereen kent ze. Als het fout gaat, kijken we niet naar ons zelf, maar naar de overheid, naar de politie, naar de banken etc etc.

Het gevoel van Dirk voor klanten en medewerkers

Het is net voor de uitspraak van de rechter inzake het faillissement van de DSB-bank: we zien beelden van de geschrokken Dirk, die pleit voor de belangen van het personeel (2000 man) en de spaarders. "Het gaat om 80 miljoen garantie van de overheid en dan kunnen we een doorstart maken", orakelt hij alsof hij - wel of niet met geitenharen sokken aan de voetjes - er niet zelf een gigantische puinbak van heeft gemaakt. Alsof hij niet zelf Frank de Grave aan de dijk heeft gezet toen deze te kritisch werd m.b.t. de manier waarop sponsoruitgaven in de boeken werden verwerkt.
De voorzitter van de Ondernemingsraad stelde nog wel de avond ervoor (bij P&W) dankbaar vast, dat ook andere banken en verzekeraars zich bezig hadden gehouden met het toekennen van belachelijke provisies (wat mij betreft gewoon ordinaire diefstal)bij koopsompolissen. Met andere woorden: " ook mijn buren rijden regelmatig door rood licht en dus moet je het mij niet verwijten"!
De DSB-bank is, ondanks wat Gerrit Zalm eerder beweerde toen de kredietkrisis zich aandiende, gewoon net zo'n boevenbende als de meeste andere "clubgenoten", waaronder banken en verzekeraars. Dat het laatste een verrassing voor ons zou zijn, is regelrechte onzin! Hoe lang is het eigenlijk geleden, dat we kennis namen van de "legio-lease" constructies, hoe lang is het geleden, dat alle verzekeraars overgingen tot het uitbetalen van vergoedingen i.v.m. lachwekkende provisies bij koopsompolissen.
Ook Scheringa kan dus worden bijgeschreven in het rijtje van "sponsor-weldoeners", zoals Aalbers en anderen: het geld van klanten gebruiken voor het nog meer opblazen van jezelf tot "weldoener". Zie de omschrijving in Wikipedia van het begrip " megalonomie":
Wie megalomaan is, ziet zichzelf als belangrijker of machtiger dan zijn omgeving of schrijft zichzelf bijzondere talenten toe. Soms is megalomanie een uiting van een sterk gevoel van eigenwaarde, maar de oorzaak kan ook zijn dat iemand zichzelf eigenlijk minderwaardig, onbetekenend of onbelangrijk vindt. In dit geval is de megalomanie een verdedigingsmechanisme van de psyche. De megalomaan sublimeert dan zijn minderwaardigheidscomplex in het tegendeel daarvan.
Als voormalig wachtmeester van de rijkspolitie past ome Dirk natuurlijk perfect in bovenstaande definitie. Vaak worden deze mensen nog ziekelijk aanbeden ook. Door Louis van Gaal (die toch meer slimheid mag worden toebedacht...), door het personeel, door de OR, door veel Wognummers, die niet willen geloven in het einde van een sprookje.
Wat er ook voor uitspraak komt straks: failliet of doorstart, Dirk moet weg, dat zal ook ongetwijfeld een voorwaarde zijn. Onderzoek zal moeten duidelijk maken hoe intens er gerommeld is bij het besturen van het DSB-netwerk. Dat onderzoek kan een mooie aansluiting vinden bij de parlementaire enquete, die onafwendbaar is en waarvan ook de handelwijze van Wellink en Bos onderdeel moet uitmaken.
Maar laten we onszelf niet in slaap sussen met de gedachte, dat straks de "echte schuldigen" zullen worden aangewezen. In de eerste plaats zullen die eventuele schuldigen nimmer de schade terugbetalen en in de tweede plaats hebben we met z'n 17 miljoenen ook collectief zitten snurken, konden we niet zo goed meer rekenen en begrepen we te weinig van basis economische begrippen.
We kunnen het er snel over eens zijn, dat de door zovelen geprezen privatisering veel te ver is doorgeschoten, dat het geen toeval kan zijn, dat Scheringa in zijn raad van bestuur steeds VVD-ers aantrok (waarvan dus alleen de Grave enige moed toonde), dat ook Bos fouten gemaakt heeft. Bos had met zijn partij nooit deel moeten gaan uitmaken van een regering, waarvan het ene deel (CDA) vooral uit was op "stilstand en behoud van de macht op relevante posities" en het andere deel slechts interesse had in het om zeep helpen van de koopzondag, opdat de brave geloofsgenoten weer tijd zouden hebben om ter kerke te gaan. Bos had destijds de uitnodiging van SP en Groen Links moeten accepteren en moeten streven naar een progressief kabinet, dat meer oog gehad zou hebben voor de echte belangen van de klant, van medewerkers en van het volk.
Mijn conclusie: we moeten met z'n allen eens bij ons zelf te rade gaan of we straks niet met een heel ander kabinet verder moeten. In elk geval hoort de PVV daar dus niet in thuis, want als een ding de afgelopen dagen wel duidelijk is geworden is het feit, dat de crisis voortwoekert en zeker niet eenzijdig verweten kan worden aan de immigratie van allochtonen.

Overigens: lees ook nog eens mijn column van juli 2009!

Marco Borsato is sympathiek! Maar onschuldig?

Er spoelt een golf van warm medelijden over Marco Borsato, onze nationale troetelbeer, heen. Collectief medeleven over de pech, die hem overkomen is, over het "onrecht", dat hem door directeuren en wellicht mede-aandeelhouders zou zijn aangedaan. De tranen springen ons massaal in de ogen als we begrijpen, dat Leontien en de kindjes zich straks zullen moeten verplaatsen in een VW Polo of nog erger een Peugeot 107. Nu ben ik de laatste om Marco een onaardige vent te vinden, hij heeft in muzikaal en organisatorisch opzicht het nodig gepresteerd, ik draai de DVD's van zijn Symfonica in Rosso tot vervelens toe. Artistiek een geweldenaar. Maar je kunt je vertillen, muzikale en filmische creativiteit staat nog niet garant voor een goed geborgd financieel management. Er zijn voor mij twee mogelijke oorzaken waardoor Borsato financieel uitgegleden kan zijn: gebrek aan inzicht en toezicht of grootheidswaanzin (teveel willen, slapend rijk worden etc). Ik denk positief, dus ik hoop nee veronderstel, dat de eerste orzaak bij Marco's mismanagement gespeeld heeft.
Kijk, het is eigenlijk simpel: je bent aandeelhouder van een bedrijf (da's dus niet hetzelfde als scharrelen op de beurs!), waarvan je toekomst verwacht. je bent zelfs groot-aandeelhouder, in het geval van Marco, samen met 3 anderen. Als aandeelhouders stel je een directie of een raad van bestuur aan en je zorgt voor toezicht. Dat wil zeggen: of je treedt zelf op als commissaris of je benoemt een commissaris, die voor jou ervoor zorgt, dat jouw strategie uitgevoerd wordt en dat de financiele spelregels daarbij toegepast worden. En da's allemaal niet gebeurd, want het ontbrak Marco zelf aan dit soort managementvaardigheden en aan tijd. Dat zal wellicht ook voor de andere aandeelhouders (zoals Gloria en v.d. Boog) gegolden hebben en dan is het debacle verklaarbaar. Want dan gaan (zoals zo vaak) je directieleden en je managers hun gang: verzinnen zelf doelstellingen, sturen op korte termijn, dromen van grotere auto's (zoals ook Joop v.d. Ende terecht opmerkte) en van grotere jaccuzi's. En dan gaat het dus mis. Zoals het al zoveel mis is gegaan en zoals al zoveel bedrijven en BV's hebben bijgedragen aan de kredietcrisis, die natuurlijk niet alleen aan de banken verweten kan worden. Gebrek aan toezicht van de aandeelhouders zelve en hebzucht, gecombineerd met een verkeerd optimisme, dat alles wat je handen aanraken, kan veranderen in goud! Andre Rieu: het debacle van Borsato zou een waarschuwing voor je moeten zijn: groei niet te groot, maar het niet steeds mooier, houd het overzichtelijk en beheersbaar. En neem genoegen met een "redelijk" rendement. Dat laatste zou eigenlijk voor alle ondernemers moeten gelden! Niet meer sturen op "snel rijk worden", maar op een redelijk rendement....

De macht van de kopvoddentax

De kopvoddentax

Tijdens onze vakantie in Spanje heb ik natuurlijk wel degelijk het nieuws gevolgd, zo ook Prinsjesdag, de troonrede en de algemene beschouwingen. Wat het laatste betreft: iedereen was weer nieuwsgierig naar de volgende “act”, die Wilders zou opvoeren, want tenslotte heeft hij de Tweede Kamer zo langzamerhand tot een theater gemaakt. Nu kwam hij met een “kopvoddentax”, een slecht bedachte grap, want geen mens kan zich voorstellen, dat de man zoiets zelf serieus neemt. In de eerste plaats is het nogal makkelijk, zo niet beledigend, om een hoofddoekje als “kopvod” te kwalificeren. Ik kan mij herinneren, dat mijn moeder vroeger ook wel eens een hoofddoekje droeg. Gewoon, omdat dat toen “in” was en een zekere bescherming bood. In de tweede plaats is zijn voorstel lastig controleerbaar, want wat doe je met de vrouw, die een hoofddoekje draagt, omdat ze de gevolgen van een chemokuur een beetje wil bedekken. In de derde plaats is het de vraag of zoveel mensen zich aan een hoofddoekje storen. Hij noemt het horizonvervuiling, maar terecht constateerde Femke Halsema (of was het Agnes Kant), dat “waterstofperoxide” ook horizonvervuilend kon werken, daarmee doelend op de blondering, die Wilders wekelijks toepast. In de vierde plaats leidt een dergelijk voorstel af van de echte problemen in dit land en dat is ook precies hetgeen Wilders graag wil: suggereer, dat het probleem vooral bij een bepaalde bevolkingsgroep of een bepaalde geloofsgroep ligt en je hebt een deel van het volk aan je voeten. Want reken maar, dat een niet gering deel van ons volk er serieus op in gaat. De Henken Bres onder ons, zeg maar.
Wilders voorstel is abject en infaam. Wie heb ik die woorden eerder horen gebruiken? Toevallig vind ik de oorbel en het kale hoofd erg horizonvervuilend, maar daar een belasting op gaan heffen, vind ik lachwekkend. Ik bedoel: wie bepaalt wat horizonvervuilend is, wie bepaalt wat een ander wel of niet mag dragen of wel of niet aan z’n oren mag hebben hangen? Overigens: als we het toch over hoofddoekjes hebben, wat doen we met de lange rokken in Uddel en de haardracht (knoetje) in Doornspijk? Ook een tax erover heen? Wat doen we met klederdracht? Alleen nog toestaan voor optredens op zomermarkten?
Toch vrees ik, dat Wilders de volgende TK-verkiezingen gaat winnen. Simpel, omdat elke andere gouvernele inspiratie ontbreekt, het huidige kabinet alsmaar voort tobt, geen keuzes maakt, belangrijke beslissingen bij andere overlegplatforms (zoals de SER) parkeert en vooral uitstelt. Dat Wilders dan de verkiezingen wint is in de eerst plaats onze eigen schuld, omdat we met elkaar vele kabinetten JP hebben mogelijk gemaakt (let wel, niet gekozen hebben!) en het anderen aan moed heeft ontbroken om eens met een echt alternatief te komen. De PvdA, SP en Groen Links bijvoorbeeld. Waarom zorgen we hier niet voor duidelijkheid zoals in een aantal andere landen: kiezen tussen rechts, confessioneel (is eigenlijk ook wel rechts) en progressief. Als het blonde gevaar uit Venlo de verkiezingen wint, zal het lastig genoeg zijn een regering te vormen, maar het CDA deinst er vast niet voor terug om deel uit te maken van een kabinet Wilders. En wie weet doet de VVD met Mark Rutte ook wel aan zo’n wangedrocht mee. En daarna gaat het dus mis, want zo’n regering en het hele volk zullen er snel achter komen, dat de PVDV hoe dan ook een one-issue partij is, die zich maar op 1 ding richt: een islamitische bevolkingsgroep het leven zuur maken. En verder niks te bieden heeft! Oh ja toch iets: de AOW op 65 jaar houden en de gezondheidszorg beter maken. Ten koste van de ontwikkelingshulp! En ten koste van “linkse hobby’s”, wat daar ook mee bedoeld mag zijn. Da’s makkelijk. Gewoon een beetje schuiven met geld zonder echte andere fundamentele visie dan haat jegens een bevolkingsgroep. Kopvoddentax? Weg met die man!

JP: geen enkele bewondering voor deze man

Nog eens: Balkenende en het volledig ontbreken van inspiratie:

Ik zeg dit niet voor de eerste keer: nog nimmer heb ik mij door Balkenende ook maar enigszins geinspireerd gevoeld. Deze professor geeft leiding aan een kabinet, of liever gezegd is de baas van een kabinet. De baas, meer niet. De man is volstrekt niet in staat iets op een simpele manier duidelijk te maken en tegen degene, die zegt “ik ken hem beter, hij moet nog even los komen”, zeg ik op mijn beurt: wordt het dan niet eens tijd, dat hij in het 4e (!) kabinet Balkenende eindelijk eens tot ontwikkeling komt. Het is een bekend fenomeen, dat onder een gebrekkige en/of inspiratieloze leider niet alleen “het volk” niet geprikkeld wordt, maar ook het managementteam om hem heen niet. Dus vallen ook mensen als Bos nogal eens weg, dat geldt evenzeer voor Rouvoet.
Kijk JP is in de eerste plaats een professor en had dat vooral moeten blijven. Ik pleit niet voor respectloze volksmennerij “a la Wilders”. Nee, ik pleit voor leidinggeven zoals Obama dat doet, waarbij ook nog maar zal moeten blijken of hij daar op lange termijn succes mee heeft. Maar Obama geeft duidelijk zijn keuzes aan, markeert een richting, die het Amerikaanse volk uit zou moeten gaan. Hij weet het ook nog eens duidelijk te formuleren en dat inspireert, het zet mensen aan het denken, het brengt mensen in beweging, het geeft “het volk” weer zelfvertrouwen, ook al omdat Obama niet nalaat duidelijk te maken, dat de uiteindelijke veranderingen, die nodig zijn, van het volk moeten komen of op z’n minst gedragen moeten zijn door het volk.
Niet zo JP. Wel eens naar een persconferentie gekeken? Of wel eens naar het wekelijkse praatje met de MP gekeken? Nee, dan heb je niks gemist. JP is een meester in het herhalen van vragen en het beperken van eventuele antwoorden (als hij daar door de interviewer echt toe gedwongen wordt) tot procedureschetsen. Wat gaat u doen aan de kredietcrisis, meneer Balkenende? “Welnu, daar moeten we goed over nadenken, daar moeten we het over hebben, we plaatsen het hoog op de agenda. We gaan de gevolgen en risico’s goed in kaart brengen, raadplegen daar ook diverse deskundigen en instituten bij. En als we alles goed hebben geinventariseerd, de voors en tegens hebben benoemd en gewogen, gaan we een beslissingsprocedure in. Dan komen er oplossingsrichtingen ter tafel, aangevuld met criteria en randvoorwaarden. En dan wordt er over beslissingen overlegd”. Met zo’n antwoord weet je dus eigenlijk nog niks, weet je alleen langs welke technische lijnen de besluitvorming na het denkproces zal verlopen. Zoals namelijk elk beslissingsproces in de leerboeken omschreven staat.
Ik denk wel eens als je met JP op vakantie zou gaan (het idee alleen al….) en je stelt hem de vraag “waar gaan we heen”, dan volgt het volgende antwoord: “Welnu, waarde van Rijswijk, daar moeten we het eens over hebben. We stappen in de auto en rijden naar het zuiden (dat is al heel wat…..) en onderweg benoemende we de alternatieven, de voor- en nadelen van elk alternatief en de aan elk alternatief verbonden kosten. Alle gegevens zetten we in een spread sheet, ik rij even langs het wetenschappelijk bureau van het CDA en ik vraag of die jongens daar er even een diagnose op los laten. Zodat we alle informatie, alle voors en tegens, grondig onderbouwd op tafel krijgen. En dan besluiten we! Op basis van consensus en op basis van ingebrachte argumenten”. Oh zo! Waar we heen gaan? Weet ik veel.

Ton van Rijswijk

Leren we ook echt van de kredietcrisis?

Ik zie het al weer helemaal voor me: de "beurzen herstellen zich" en we gaan dus weer over tot de orde van de dag: de pensioenfondsen gaan weer investeren in risicovolle beleggingen, de opties worden weer naar hartelust uitgedeeld, "sturen op korte-termijnresulaat" wordt in bedrijven weer tot "uitdaging nummer 1" verheven en de huizenprijzen stijgen enigzins. Enigzins, want de banken blijven voorshands terughoudend. Gevolg: over 3 jaar heeft de volgende minister van Financien weer een probleem met een dreigend faillisement van inmiddels weer door Wouter geprivatiseerde banken! Waarbij het de vraag is of de voorgenomen privatisering de belastingbetaler toch niet alsnog fors gaat opbreken....
Kijk, om elk misverstand te voorkomen: ik gun natuurlijk elke huizenbezitter van harte het profijt, dat men gehad heeft van de waardestijging. Al past daar natuurlijk wel de kanttekening bij, dat de financiering van een nieuwe auto of nieuwe boot niet ten laste van de renteaftrek had mogen komen, want daarvoor was die aftrek niet bedoeld. Ik gun natuurlijk elke huizenbezitter de "opleuking" van de woning in de vorm van een nieuwe keuken etc (draagt ook weer bij aan toekomstige waarde), maar iedereen zal het toch met me eens zijn, dat de waardestijging van huizen niet onbeperkt kon blijven doorgaan. Het begon met de "aflossingsvrije" hypotheek, waarvan vooral banken en makelaars profiteerden. Vervolgens werd de bouwgrond meer waard, werd grond ook sneller tot bouwgrond "verheven", begonnen ook aannemers, projectontwikkelaars, gemeenten, keukenboeren en gewone boeren aan de waardestijging te verdienen. Ontstonden de beleggingsfondsen in nieuwbouwprojecten, zowel voor vaste - als voor tijdelijke (vakantie-)bewoning. Iedereen kreeg dollartekens in de ogen en laten we wel zijn: zou ik zelf huiseigenaar geweest zijn, zou ik meeprofiteren ook niet uitgesloten hebben. Maar het was nooit de bedoeling van de aftrekbaarheid van de hypotheekrente, dat mensen, die hun huis ooit laag hadden gekocht dankzij de waardestijging (die tenslotte "vanzelf" plaatsvond)hun pensioenopbouw konden verbeteren. Er zijn immers heel wat senioren, die hun huizen met dikke winst verkocht hebben en van de opbrengst een luxe huurflat financieerden. Daar was het allemaal niet voor bedoeld.
Kortetermijn winst werd het credo van velen, niet alleen van topmanagers, die stuurden op waardestijging van hun optiepakket. Ook van gewone burgers, die "aandeelhouder" werden van bedrijven op grond van beurskoersen. Niet op grond van kennis van de betrokken bedrijven en al helemaal niet met als doel in dat bedrijf "mee te sturen" en met het oog op een redelijk rendement. Nee, rendementen van 20% of meer werden het doel en elke amateur-econoom (zijn we toch allemaal) had kunnen weten, dat zulke rendementen niet "normaal" zijn. En het dus een keer fout moet lopen, zoals het nu gegaan is.
Voorkomen van herhaling van de huidige ellende kan alleen maar op basis van twee maatregelen: beperking van de hypotheekrenteaftrek voor hogere hypotheken (laten we zeggen, begin eens bij € 700.000) en top-inkomens (laten we eens beginnen bij € 200.000) en beperking van de aandelen-handel. Zelfs economen als Heertje zijn het met me eens als ik zeg: aandelen kopen is prima, maar geen doorverkoop toestaan binnen 3 jaar na aanschaf. Dan keert "sturen" op langere termijn terug. Verbetert ook de kwaliteit van de dienstverlening van bedrijven in plaats van eenzijdige kostenreductie ter wille van de stijging van de aandeelhouderswaarde!